پس از درگیری ایران و اسرائیل، مقامات ایرانی شروع به استفاده از اصطلاح جدیدی کردهاند: «جنگ پیشرفت».
محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سخنرانی اخیر خود اظهار داشت: «جنگ ۱۲ روزه تلاشی برای جلوگیری از پیشرفت ایران بود.» برخی این عبارت را به عنوان لفاظی سیاسی رد کردند. با این حال، تحولات سال گذشته نشان میدهد که این جنگ فراتر از یک شعار است - این یک استراتژی را منعکس میکند: جنگ پیشرفت.
از دیدگاه تهران، حمله ۱۲ روزه صرفاً یک رویارویی نظامی نبود، بلکه مرحله آغازین یک مبارزه چندبعدی بود - مبارزهای که در عرصههای اقتصادی، رسانهای، دیپلماتیک و امنیتی انجام شد. هدف روشن است: کند کردن حرکت ایران قبل از ظهور کامل آن به عنوان یک قدرت منطقهای و فناوری.
تعریف «جنگ پیشرفت» از دیدگاه تهران
تحلیلها در سطح تصمیمگیری ایران، چهار جبهه اصلی را توصیف میکنند:
- رویارویی نظامی
حمله ۱۲ روزه صرفاً با هدف تخریب فیزیکی نبود، بلکه با هدف ایجاد اختلال در بازدارندگی - با هدف به تأخیر انداختن پیشرفت قابلیتهای دفاعی ایران - انجام شد.
- جنگ اقتصادی
تحریمهای هدفمند بر فناوری، انرژی و تجارت خارجی توسط تهران به عنوان عناصری از یک کمپین استراتژیک گستردهتر دیده میشود.
- نبرد روایتها
در این سطح، مبارزه بر ادراک عمومی متمرکز است: «پیشرفت» ایران باید به عنوان یک واقعیت مشروع در منطقه به رسمیت شناخته شود، نه اینکه به عنوان تهدیدی برای نظم موجود در نظر گرفته شود.
- فشار دیپلماتیک و ساختاری
محدودیتهای بینالمللی بر برنامههای دفاعی و موشکی ایران به عنوان بخشی از یک طرح بلندمدت برای مهار قابلیتهای گسترده آن در نظر گرفته میشود.
چرا این جنگ اکنون آغاز شده است؟
به گفته تحلیلگران، ایران به نقطه عطفی در ظهور قدرت خود رسیده است. سرمایهگذاری آسیایی، ابتکارات دفاعی، رشد فناوری داخلی و گسترش نفوذ منطقهای همگرا شدهاند. در این لحظه حساس، فشار خارجی به طور همزمان تشدید شده است.
در یک سخنرانی کلیدی که اندکی پس از پایان جنگ ایراد شد، آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران، بر این بُعد استراتژیک تأکید کرد: «دشمنان ما از ایمان، دانش و وحدت ملت ما خشمگین هستند و نمیخواهند ایران به قله پیشرفت برسد.»
این پیام صریح است: پیشرفت ایران به هدفی تبدیل شده است که برخی از قدرتهای منطقهای و جهانی آن را تهدیدی برای وضع موجود میدانند.
شواهد بیشتر این نگرانی، از نظر تهران، در قطعنامه ضد ایرانی ارائه شده به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی توسط ایالات متحده و تروئیکای اروپایی نهفته است. این قطعنامه خواستار دسترسی آژانس به سایتهای هستهای ایران است که در طول جنگ ۱۲ روزه توسط ایالات متحده و اسرائیل مورد حمله قرار گرفتند - ابتکاری که به عنوان تلاش دیگری برای محدود کردن مسیر ایران تعبیر میشود.
بازتعریف امنیت
بر اساس این درک، مفهوم امنیت در داخل ایران در حال تغییر است:
- پیشرفت، خود به یک دارایی امنیتی تبدیل شده است.
- متوقف کردن پیشرفت اکنون به عنوان یک تهدید استراتژیک مطرح میشود.
- دفاع دیگر محدود به حفاظت از مرزها نیست؛ حفاظت از مسیر توسعه به یک اولویت بیسابقه تبدیل شده است.
- بر این اساس، فشار اقتصادی، قابلیتهای موشکی و رقابت رسانهای، همگی به عنوان اجزای یک میدان نبرد واحد دیده میشوند.
واکنش ایران: یک استراتژی بلندمدت
برای تهران، جنگ ۱۲ روزه تنها یک آغاز بود. تحلیلهای رسمی به طور فزایندهای یک مبارزه طولانی را توصیف میکنند که در آن خطوط دفاعی نظامی، اقتصادی و رسانهای به طور هماهنگ عمل میکنند.
سوال اصلی اکنون این است:
آیا دشمنان ایران ابزارهای بیشتری را برای مهار پیشرفت آن به کار خواهند گرفت؟ یا ایران موفق خواهد شد پیشرفت خود را از یک هدف آسیبپذیر به یک نیروی بازدارنده تبدیل کند؟
پاسخ این سوال میتواند آینده امنیت منطقهای را شکل دهد.
"لینک صفحه دکتر رضایی در اینستاگرام" 
"کانال تلگرام دکتر رضایی را دنبال کنید" 